26 mei 2015
Wandeltocht naar beluiken en het Begijnhof van Sint-Amandsberg / 2 Nijverheid C
Meneer Dhoore heeft iets met oude gebouwen…hij nam ons mee op een tochtje van amper 2 km heen en 2 km terug. Naar…Sint-Amandsberg. Kennelijk heeft hij hier al veel ervaring, want hij kent elk hoekje.
Op de Land Van Waaslaan toont hij ons de fraaie gebouwen, die daar zijn neergezet in de tijd van het Dampoortstation. Dat was vroeger een fraai gebouw, maar is nu een gruwel uit beton. In de oude tijd tussen de twee Wereldoorlogen liep hier een spoorlijn vlak langs onze school. Rijkere burgers lieten mooie huizen zetten. Namen als ‘Celie’ en ‘Snoek’ komen vaak voor. Een jaartal geeft 1926 aan. Elk huis is anders. Het is eigenlijk een stoefersgalerij. Iedereen wilde uitkomen met zijn mooie gevel: ronde ramen, natuurstenen overal, voetschrapers, een rond dak, pinakes bovenop het huis, gekleurde vensters, het is er allemaal. Een huis lijkt op een Frans château, een ander op een stuk van een Congoboot. Al die bouwstijlen hadden we eerder nog niet opgemerkt. Meneer Dhoore heeft het ons getoond en vanaf nu zien we deze straat met andere ogen.
Het leuke is de afwisseling: een saai appartementenblok naast een pittoreske gevel als uit Frankrijk, en een modernistisch gebouw uit de jaren dertig…het lijkt wel een staalboek van een architect.
Het lawaai in deze straat is niet te harden. Het verkeer houdt nooit op. Je moet hier wel driedubbel glas steken om te kunnen slapen. Wat een gedoen hier. Maar als we in de Jan Roomsstraat zijn, valt al het lawaai weg, vogels fluiten en het is stil: we zijn in het Groot Begijnhof van Sint-Amandsberg.
Dat begijnhof heeft een hele geschiedenis. In de 19° eeuw werden de vrouwen begijntjes verdreven uit hun oude hof in de buurt van het Rabot. De rijke familie Arenberg kocht voor hen een terrein in het toenmalige groene Sint-Amandsberg bij de Spitaalpoort (Hospitaal-poort). Nu staan daar meer dan tachtig huisjes uit 1875. Dat is precies 140 jaar oud! Ze worden nu hersteld. Je moet er beslist eens gaan rondneuzen: straatjes met kasseien, ommuurde tuintjes, prachtige huisjes, een enorme
kerk…met een vliegtuig er in! Inderdaad, er
gaat een tentoonstelling door met oude
vliegtuigen, in verband met het neerschieten
van een Zeppelin in Sint-Amandsberg door Warneford, een Engelse vlieger, in 1915.
Warneford was maar 22 jaar oud toen hij uiteindelijk neerstortte. Hij haalde zijn vliegbrevet in 1915,
haalde de Zeppelin neer in juni 1915…en stierf in dezelfde maand in een testvlucht met een Farman
vliegtuig.
Even verder zien we een aantal echte oude beluiken, liefdevol door de stad gerestaureerd. Mensen woonden hier in erbarmelijke omstandigheden, in de jaren achttienhonderd, maar tegenwoordig zijn de huizen comfortabel.
Ze werden gebouwd door rijke families, die ze verhuurden. Vaak hadden de bewoners slechts één buitentoilet (plank met gat op een put) voor 100 inwoners, en één waterpomp naast de beerput. Smakelijk. De leefomstandigheden in de jaren 1890 waren vaak wraakroepend. Sommige rijke burgers bouwden vijf, zes huisjes in hun achtertuin om te verhuren. Men noemt dat “zakstraatjes’ of beluiken. In de Hebbrechtsstraat in de Kortrijksepoortstraat te Gent is er nog zo eentje, een ‘gangetje’ of een cité, een beluik. De mannen van de Muide kennen de ‘Suikerijstraat’ en de ‘Koffiesteeg’ wel. En het Sasseblindeken. Zoek maar eens op met Streetview.
Onze jongens hebben veel geleerd.
We moesten op het einde erg lachen met de gekke bekken van Aleks.
M.Dhoore